Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh

10/12/2020 16:06

Đường lát đá xanh là một trong những nét độc đáo riêng của làng Phù Lưu (Từ Sơn, Bắc Ninh), quê hương của nhà văn Kim Lân. Trải qua gần 100 năm, con đường đá vẫn gần như vẹn nguyên.

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 1

Vào năm 1933, cụ Hoàng Thúy Chi - quan Tổng trấn Bắc Giang khởi xướng xây dựng con đường lát đá xuyên suốt đường làng Phù Lưu (nay là phố Phù Lưu, Từ Sơn, Bắc Ninh) và sau 10 năm mới hoàn thành. 

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 2

Tổng chiều dài con đường lát đá độc đáo còn lại cho đến nay là 1700m. 

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 3

Đường chính trong làng (xưa gọi là đường cái quan) được lát 4 hàng đá, mỗi mặt có hình vuông, chiều dài cạnh dao động từ 48 - 50 cm/viên.

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 4

Đường cái quan bao gồm 4 hàng đá ở giữa, 2 bên lát gạch đỏ, một hàng xếp ngang, 2 hàng xếp nghiêng chụm đầu kiểu xương cá. 

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 5

Ngoài đường cái quan, những con đường nhỏ (ngõ) chỉ được lát hàng đá 2 viên. Tất cả những con đường được lát đá đều là dạng đường thoát. Các đường chỉ lát gạch đỏ là đường cụt. Khách theo con đường lát đá sẽ đi được quanh làng rồi thoát ra 6 cổng.

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 6

Xưa người làng Phù Lưu còn trồng lúa thì đường làng dùng để phơi rơm phơi thóc ngày mùa, thóc sạch không bao giờ bị dính đất. Giờ không còn phơi thóc, đi trên con đường đá xanh sạch, nhẵn bóng vẫn là điều thú vị.

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 7

Nhà văn Kim Lân viết về con đường đá của làng Phù Lưu như sau: "Đường trong làng toàn lát đá xanh, trời mưa gió tha hồ đi khắp đầu làng cuối xóm bùn không dính đến gót chân. Tháng năm, ngày mười phơi rơm phơi thóc thì tốt thượng hạng, không có lấy một hạt thóc đất".

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 8

Đá lát đường thời đó được mua từ Đông Triều (Quảng Ninh), các cụ trong làng cho biết mỗi viên đá mang về đến làng thì tương đương với 30 kg thóc.

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 9

Đến nay con đường đá xanh đã tồn tại được gần một thế kỉ nhưng vẫn bền chắc, tuy bề mặt một số viên bị vỡ. Có thời điểm con đường được chính quyền đề nghị bê tông hóa nhưng các cụ nhất quyết giữ con đường đá, chỉ sửa chữa phục hồi những chỗ hư hỏng.

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 10

Một ngã tư đường cái lát đá chia nhánh tỏa đi khắp thôn xóm.

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 11

Ngoài trục đường chính của làng được lát 4 viên, còn có một lối khác dẫn ra cổng phụ cũng được lát đá 4 viên.

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 12

Cận cảnh những viên đá xanh đã tồn tại ngót trăm năm tại làng Phù Lưu.

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 13

Ngoài một số viên đá bị vỡ bề mặt, con đường chính đã có hiện tượng lún sống trâu.

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 14

Phù Lưu còn có tên gọi khác là làng Giàu, làng gần chợ, gần đường lớn của tỉnh, nhiều người buôn bán, vì thế người dân dễ thu nạp được nhiều điều mới mẻ.

Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh - 15

Năm 1933, dân làng Phù Lưu khởi công xây dựng con đường đá đồng thời cũng trùng tu đình làng, thay nền gỗ bằng nền đá giống với đường làng; xây nhà văn chỉ và hương học đường (trường học của làng).

Bạn đang đọc bài viết "Con đường lát đá xanh vẫn bền đẹp sau gần 100 năm tại Bắc Ninh" tại chuyên mục Phóng sự.

Mọi thông tin phản hồi, góp ý xin gửi về hòm thư (baosuckhoe365@gmail.com) hoặc liên hệ hotline (0934.34.36.37)